तपाइँकाे बच्चाले गेम खेलेर हैरान हुनुहुन्छ ? त्यसाे भए यसाे गर्नुस्…

तपाइँका वालवच्चा आईफोन तथा ट्यावलेटमा गेम खेलेर हैरान हुनुहुन्छ ? नअात्तिनुस्… यतिले मात्र हैरान हुनुपर्ने अवस्था छैन । कतिपय खेलहरु मस्तिष्क विकासको लागि अति उपयोगी हुन्छन् । उहिलेको जस्तो सुघा रटाई गरेर सिकाउने बेला गए । वालवालिकाले जे गर्न इच्छा राख्छन् त्यही गर्न दिनुहोस् तर उसले त्यो गेम खेलेपछाडि केही न केही ज्ञान भने अवश्य हासिल गरोस ।
(more…)

July 17, 2017

हैन साँच्चै, हुन पनि हामी जापानका नेपाली के भा’को ?

केही समय अगाडि एकजना जापानी नागरिकले एक मिडियालाई दिएको अन्तरवार्तामा भनेका थिए–‘जापान आएका नेपालीले देश फेरे, भेष फेरे तर व्यवहार फेर्न सकेनन् ।’ हुन पनि केही बेर घोत्लिएर सोच्ने हो भने अनि यस लेखमा तल उल्लिखित प्रसंगहरु केलाउने हो भने उनले भनेका कुरा सही हुँदै होइन भन्न सकिन्न । आत्मा साक्षी राखेर जोडघटाउ गर्दा एकपटक आफैपनि ती जापानी नागरिकले भनेका कुरा मनमनै फुसफुसाउन मन लाग्छ–‘जापान आएका नेपालीले देश फेरे, भेष फेरे तर व्यवहार फेर्न सकेनन् ।’ यहाँनेरी एउटा कुरा के भन्नै पर्छ भने भनिएका र लेखिएका कुराहरु सबैका लागि होइन, यो उनीहरुमा नै समर्पित छ–‘जो जससँग सम्बन्ध छ ।’

‘कान्छी ! कामबाट थाकेर आयौ हौली, आउनु यता थकाई मारौं’ –कामबाट रातको १२ बजेतिर कोठामा फर्कंदै गरेकी एक नेपाली युवतीलाई सिनओकुवो स्टेशननजिकै केही नेपाली ठीटाहरुले जिस्क्याए । उनी एक्लै थिइन, केही प्रतिवाद गर्ने स्थान र समय त्यो थिएन नै त्यसैले सुने पनि नसुने झैं गरेर मोवाइल हेर्दै सरासर कोठातिर दौडिन् । विदेशको ठाउँमा, मध्यरातमा कामबाट फर्कंदा आफ्नै नेपाली दाजुभाइले यसरी जिस्क्याउँदा उनको मन निकै कुँडियो । उनी घर पुगेपछि पनि धेरैबेर निदाउन सकिनन् । नेपालीहरुको बाक्लो बस्ती र उपस्थिति भनिएको सिनओकुवो नजिकै बस्ने ती युवतीलाई कताकता नमज्जा लाग्यो । उनले आफूलाई असुरक्षित महसुस गरिन । उनीले आफ्नै मनसँग मनमनै सयौं प्रश्नहरु गरिन–‘केही परेमा सहयोग गर्नुपर्ने नेपाली दाजुभाइबाटै डराउनु पर्ने के अवस्था आयो यो ? जापानमा यो के हुँदैछ ? बरु अन्य मुलुकका नागरिकहरुले त्यसो गर्दैनन्, हाम्रा नेपालीलाई के भा’को ?’

यो त एउटा उदाहरण हो । यस्ता घटना दिनदिनै बाक्लिंदै गएको गुनासाहरु सुन्नमा आईरहेको छ । मध्यरातसम्म बाटो छेउमै बसेर चुरोट तान्ने, वियर पिउने अनि कसैको प्रवाह नगरी मनलाग्दी बोल्ने । सिनओकुवो नजिकै बस्ने अर्का युवतीले भनिन्–‘साँझ परेपछि त बाटो हिड्नै लाजमर्नु भैसक्यो ।’ उनी भन्छिन्–‘अनुशासित भएर खाऊन्, उनको सम्पत्ति खाए कसैले केही भन्दैनन् तर नेपालीको ईज्जतै जाने व्यवहार गरेर के गर्न खोज्या हो ?’ (more…)

July 15, 2017

मृत्युको मिति तोकिएको मान्छे: जसले हजारौं ह्वीलचियर विदेश पठाए

नेपाल पठाउने तयारी, भोलेन्टियर सहयोग गर्न नेपालीहरुमा अपील

टोकियो – क्यान्सर लागेर डाक्टरले अब तिम्रो आयु डेढ वर्ष भन्दा बढी छैन भनेर भन्यो भने त्यो विरामीको अवस्था कस्तो होला ? सायदैले संघर्ष गरेर बाँकी भविष्यको उज्यालो देख्छ । यस्तै उदाहरण मध्येका एक हुन मोरिता हिरोकासु । आफू क्यान्सरबाट पीडित, बाबुआमा अशक्त ह्वीलचियर नभई यताउता गर्नै नसक्ने । त्यतिमात्र नभई शारीरिक रुपमा अशक्त एक छोरा, उनी पनि ह्वीलचियरविना चल्नै नसक्ने । जिन्दगीको जुनै कोणबाट हेर्दा पनि अन्धकार र कहालीलाग्ने अवस्था बाहेक अरु थिएन उनको । कतिपटक त उनलाई आत्महत्या गरुँ झैं नभएको पनि होइन । तर मर्नु समस्याको समाधान होइन, जति सकिन्छ बाँचेरै गर्नुपर्छ भनेर सामाजिक काम गर्न कस्सिए उनी । परिवारमा तीन–तीनजना अशक्त सदस्य । आफू डाक्टरद्वारा मृत्युको दिन तोकिएको मान्छे । तत्काल ठूलै केही गर्न पनि पैसा चाहिने । यसो गरौं, उसो गरौं भनेर प्रस्ताव राख्दा धेरैजसोले पैसा छैन भन्थे तर पैसा त उनीसँग थिएन नै त्यो भन्दा अर्को कुरा उनीसँग पर्याप्त समय थिएन । जति गर्नु छ अब डेढ वर्षभित्रै गर्नुपर्छ । के गर्ने र के नगर्ने दोधारमा कैयौं रातहरु अनिदै छिचोले उनले । एकदिन आफ्नै छोराले प्रयोग गरेर सानो भएर मिल्किराखेको ह्वीलचियर देखेर उनको मनमा एक्कासी एक सामाजिक काम गर्ने जुक्ति फुर्याे। जापानमा पुराना र प्रयोगमा नआएका ह्वीलचियरहरु संकलन गर्ने र विकासोन्मुख देशका अपाङ्गहरुलाई पठाउने ।
शारीरिक रुपमा अपाङ्ग भई घरको भित्रबाहिर गर्न नसक्नेहरुलाई सम्झिए, स्वतन्त्ररुपमा बाहिर हिडडुल गर्न नसक्नेहरुलाई ह्वीलचियरमा राखेर बाहिरफेर हिडाउन पाए कस्तो होला ? उनले कल्पिए । एक स्वास्थ्य मानिस समेत एकहप्ता कोठा बाहिर ननिस्कने हो भने विरामी हुनसक्छ, विचरा अपाङ्गहरु सँधै घामको किरण नपुग्ने, हावा नछिर्ने अँध्यारो ठाउँमा बस्नुपर्दा कस्तो होला ? उनी कुराकानीकै क्रममा भावुक भए । चार पटकसम्म क्यान्सरको अपरेशन गरेर मृत्युसँग लड्दै २००४ सालमा एक संंस्था खोले विदेशमा ह्वीलचियर पठाउने संस्था 海外に子ども用車椅子を送る会 ।
भगवानले सँधै भन्छन्–तँ आँट, म पुर्याउँछु । सोही अनुरुप मोरितालाई सहयोग गर्नेहरु हरेक दिन थपिंदै गए । व्यक्तिगत, समूहगत र संस्थागत हिसावले सहयोगी हातहरु बढ्दै गयो । हाल संस्थाले म्यानमार, इण्डोनेशिया, फिलिपिन, थाई, इथियोपिया, भियतनाम, नेपाल तथा इण्डिया लगायतका २३ बढी देशहरुका वालवालिकाहरुका लागि करीब ६ हजार बढी ह्वीलचेयर पठाइसकेको छ । मोरिताको संस्थाले जापानमा प्रयोगमा नआएका पुराना ह्वीलचियरहरु संकलन गरेर मर्मत गरी निःशुल्क अन्य देशका वालवालिकाहरुको प्रयोगको लागि पठाउँदै आईरहेको छ । नेपालमा २००७, २०११ र २०१२ साल गरी अहिलेसम्म २ सय बढी ह्वीलचियर पठाइसकेको छ । नेपालमा ह्वीलचेयर पठाउनको लागि पोखरास्थित सिविआर सर्भिससँग सहकार्य भएको छ । अन्य स्थानका लागि पनि सहकार्य गर्ने संस्थाहरुसँग कुराकानी भईरहेको उनले बताए । (more…)

July 15, 2017

अबुझ मन, नयाँ वर्ष र शुभकामना

‘भनेजस्तो नहुँदा खेरी, निदाउनै सक्दिन रातभरी’–सायद कहिंकतै तपाइँले गीतको यो एक टुक्का सुन्नुभएको हुनुपर्छ । लाग्नसक्छ आखिर गीत न हो, जे बनाए त्यही हुन्छ । अहँ ! तर त्यसो होइन । मानिसले आफ्नो चाहना र मनको भावना छन्दप्रवाह शैलीमा व्यक्त गर्ने वाणी हो गीत ।
‘आउनु माया जाउँ उँधै उधै, कहिले रुँदै कहिले मन बुझाउँदै’–अनगिन्ति समस्याहरूको जालोमा जेलिएपछि त्यसबाट मुक्ति पाउन भावनात्मक रूपमा मनभित्र छचल्किएका मनोवादहरूको स्खलन हो गीत । सर्जकले मनभित्र मडारिएको कालो बादल हटाउन या त मनभित्रै उठेका काल्पनिक छालहरू शान्त पार्न कलात्मक ढंगले गीतको रचना गरेका हुन्छन्। माथिको अंशमा घोत्लिने हो भने सर्जकले घुमाउरो शैलीमा मन बुझाउने तरिका सुझाएका छन् । उपाय खोजेका छन् । यो भन्न सकिन्छ कि मनभित्र खेलेका नाटीकुटी मनोवादहरू, भलै कतिपय परिस्थितिमा वास्तविक जीवनको याथार्थ भोगाईहरूको समिश्रण कहिले मनमनै गुनगुनाइन्छ, कहिले भुनभुनाइन्छ त कहिले आफ्नो मन आफै बुझाइन्छ । गीत मात्र होइन, कथा, कविता, नाटक या त अरू केही नै, समग्रमा मानिसको जीवनको याथर्थता हो । वास्तविक जीवनको एेना हो । नबुझेको चित्त अर्थात मन बुझाउन त्यति सजिलो कहाँ छ र ! मन अर्थात चित्त बुझेको आभाषसम्म महशुस गर्न सकिन्छ तर मनै त हो आखिर…बुझ्दै बुझ्दैन । भनिन्छ सन्तोष विकासको वाधक हो । तर कुन कुरामा सन्तोष मान्ने र कुन कुरामा असन्तोष मान्ने खुट्याउन आफैमा अप्ठेरो छ। लोभी मन बुझाउन झनै गार्हो । त्यसैले त साहित्यकारहरू भन्छन्-‘पशु लोभ गर्छ खाली एक पेट भर्न तर मानिस लोभ गर्छ आफू पूँजीले मोटाएर दुब्लोमाथि शासन गर्न ।’ (more…)

January 13, 2017

जीवन र भोगाई थरीथरीको…

अघिल्लो साल, नयाँ वर्षको दिन टोकियोको व्यस्त ठाउँ सिन्जुकु डुल्दैथिएँ । सडकको छेउमै हात हेराउन बसेका एकजना देखें । लगत्तै उसकै पछाडिपट्टी घरवार विहीन भएर सुतिरहेको अर्को व्यक्ति पनि देखें । उनीहरुकै पछाडि भित्तामा एउटा सामानको विज्ञापनको लागि ठूलो पारेर टाँसिएको एक मोडलको पोस्टर पनि देखें । यी तीनै कुरालाई एकैसाथ क्यामेरामा कैद गर्ने मन भएर आयो । झलक्क हेर्दा खासै भेउ पाउन नसिने तर गहिरिएर सोचियो भने अनि नियालेर हेरियो भने जिन्दगीको भोगाई थरीथरी भन्ने प्रष्ट हुन्छ । (more…)

December 30, 2016

जापानको पार्कमा जे देखिन्छ…

पाखा पखेरा, देउराली भञ्ज्याङ्ग अनि पहाडकाे कन्दरामा हुर्केकाे म, यसाे पार्कतिर जाँदा हरियाली रूखविरूवा देख्दा वित्तिकै त्यसैत्यसै फुरूङ्ग हुन्छ यो मन । घर नजिकै पार्क छ-हिकारिगाअोका पार्क । जाँगर चल्दा यसो पार्कतिर गइन्छ हावा खान । समय भए, जाँगर र मोड चले न जाने हो नत्र जापानको व्यस्त दैनिकी, कामले लखतरान परेको निम्छरो ज्यान कहाँ गइन्छ र ? पहिलो नम्बरमा काम तथा पैसा अनि दोस्रो नम्बरमा स्वास्थ्य पर्दछ जापानमा बस्ने धेरैजसो नेपालीकाे । दैनिक व्यायाम गर्नु स्वास्थ्यको लागि राम्रै हो भन्ने थाहा पाएरै पनि हामी नियमित व्यायाम गर्दैनाैं । किनकी, एक अर्थमा समय छैन अर्को जाँगर । विदाको दिन अथवा समय भए फेसवुकमा झुण्डिने या त अलि बढी सुत्ने हाम्रो चाहना हुन्छ । त्यसै मध्येको एक मनुख्ये हुँ म पनि । प्रायजसो बेलुकी ढिलो सुत्ने र विहान पनि ढिलै उठने मेरो नानीदेखिको बानी । अझ जाडोको माैसममा त भो कुरै नगराैं -सिरकबाट बाहिर निस्कनै मन लाग्दैन । सानाे छँदा करैले उठन पर्ने, विहानविहानै घाँस काटन जान । मलाइ उठाउनको लागि अामाले कति सास्ती भोग्नु पर्यो भन्ने त यहाँ वर्णन गरेर साध्य नै छैन ।
(more…)

December 23, 2016

पसलहरूमा लाइन लाग्नुपर्ने, सामान पोको पार्नु पर्ने गयो जमाना…

no-counterकिनमेलको लागि तपाई सुपर मार्केट तथा कन्बिनियन्स स्टोरहरुमा जानुहुन्छ ? अनि लामो लामो लाईन देखेर त्यतिकै लामो सास तान्नुहुन्छ ? सायद यो अनुभव जो कसैले कुनै न कुनै दिन गर्नुभएकै होला । कहिलेकाहीं त हतार भएकै बेला झनै लामो लाइन बस्नुपर्छ । अब चिन्ता नलिनुस । तपाइँ किनमेलको लागि पसल जानुहुन्छ तव त्यहाँ न त लाइन नै बस्नुपर्छ न त सामान झोलामा पोका पार्न नै । सबै तपाइँको सामानको हिसावकिताव गर्ने, प्लास्टिकको झोलामा सामान राख्ने मान्छे हुँदैनन् । मेसिनले नै तपाइँको कार्टमा राख्नुभएको सामानको हिसाव किताव गर्छ अनि तपाईले बिल भुक्तानी गरेपछि मेसिनले नै सामान झोलामा पोको पारिदिन्छ । (more…)

December 14, 2016

विद्यार्थी, विद्यार्थीको सेमिनारमा जाने कि नेताको कार्यक्रममा ?

seminarजापानमा कुकको समस्या जति छन् विद्यार्थीको समस्या पनि त्यतिकै छन् । कुक र विद्यार्थीको मात्र होइन, साहुजीको पनि समस्या उत्तिकै छन, डिपेन्टेन्टहरूको पनि समस्या उत्तिकै छन् । साेही अनुरूप हरेकले आ–आफ्नो ठाउँमा समस्याहरु भोग्दैछन् । त्यसैले त म भन्छु-‘जिन्दगी भोगाईहरुको थुप्रो हो’ । मानिस, समय र ठाउँ अनुसार भोगाई फरक–फरक होलान तर भोगाईहरुमा समस्या मिश्रित हुन्छन नै । केही समय अगाडिको आँकडा अनुसार जापानमा नेपालीहरुको संख्या करीव ६५ हजार नाघिसकेको छ अनि त्यसमा विद्यार्थीहरुको संख्या करीव २० हजार बढी छ । विद्यार्थीहरु नेपालबाट जापानी भाषा स्कुल अध्ययनको लागि जापान आउँछन । नयाँ ठाउँमा आएलगत्तै उक्त ठाउँमा आफूलाई स्थापित गराउनको लागि संघर्ष पनि त्यतिकै गरिरहेका हुन्छन् । नेपालबाट चर्को व्याजदरमा ऋण लिएर आएपछि त्यसको भारी थाप्लोमा पर्ने त एकातिर छँदैछ त्यो भन्दा अर्को समस्या भनेको जापान आएपछि काम नपाउने समस्या, भाषाको समस्याले गर्दा हुने अन्य विविध समस्याहरु पनि छन् । त्यसैगरी जापानी भाषा स्कुलको पढाई सकेपछि कलेज तथा भोकेसनल स्कुलमा भर्ना हुने समयमा खट्किने आर्थिक समस्या मात्र होइन हालैका दिनमा विदेशी विद्यार्थीहरुको संख्यामा आएको वृद्धिसँगै कलेज तथा स्कुलहरु सजिलै प्रवेश पाउन नसकिने समस्या पनि थपिएको छ । (more…)

December 8, 2016

एनअारएन जापानले सदस्यता कार्ड कहिलेसम्म बाँड्ला ?

sample-card-nrnत्यतिबेला एनआरएन जापानको चुनावको लागि गरमागरम बहस भएको थियो अहिलेको वर्तमान कार्यसमितिको लागि । चुनावी मैदानमा उत्रेका उम्मेदवारहरु आफ्नै पल्लाभरी गर्न व्यस्त थिए । हरेकले उम्मेदवारी दर्ता गराएर रातारात आ–आफ्नै गच्छे अनुसारको घोषणा पत्र निर्माण गरेर भविष्यको योजनाहरु सार्वजनिक गरिरहेका थिए । पत्रकार सम्मेलन नै गरेर उम्मेदवारहरुले आ–आफ्नो कुरा जापानका नेपाली माझ राखेको अझै मानस्पटलमा ताजै छ । त्यही बेला पहिलोपटक मैले पनि एनआरएन जापानको चुनावमा मताधिकारको लागि १००० येन संस्थाको खातामा दाखिला गराई इन्टरनेटबाट फारम भरें । आफूलाई इच्छा र भरोसा लागेको उम्मेदवारलाई मत पनि दिएँ । आफूले मत दिएका मध्ये कतिले विजय हासिल गरे या त गरेन त्यो वेग्लै कुरा हो । अनि विजय हासिल गरेका अहिलेका कार्यसमितिका पदाधिकारीहरुले आफूले घोषणा पत्रमा लेखे अनुसार काम गरिरहेका छन् या त छैनन् त्यो पनि जापानका नेपालीले मूल्यांकन गरेकै होलान । तर आज एकजना साथीले सोध्नु भएको एउटा कुराले म अवाक भएँ, नाजवाफ भएँ । (more…)

November 28, 2016

अाउनुस् हाम्रो गाउँ घुमाैं…

संसारको जुनसुकै ठाउँमा जानुस् तर केटाकेटीमा खेलेका ती गाउँका डाँडापाखाहरु तपाइँ भुल्न सक्नुहुन्न । तपाइँलाई आफू जन्मेको ठाउँभन्दा प्यारो अन्यत्र कहाँ नै लाग्ला र ?
गाउँमा छँदा गाइवाख्रा चराउँदै हिडेको, ऐसेलुर काफल टिप्दै हिडेको ती डाँडापाखा दशकौं पछि पनि उत्तिकै याद बनेर बसिदिन्छ मुटुको तल्लो भागमा । केही समय अगाडि गाउँ जाँदा खिचेका केही फोटोहरु देखाउँदै आउनुस्, आज म तपाइँलाई मेरो गाउँ घुमाउँछु । हुनत सँधै हात समातेर उकाली ओराली गरेका साथीहरु अहिले सबै विदेशमा छन् । सँगै विदामा घर जाने पनि कुनै त्यस्तो मौका पर्दैन । भनेपछि सँगै हात नै समातेर घुम्ने भन्ने त त्यस्तै हो तर फोटोमा भए पनि आउनुस् गाउँका साथीहरु सँगै गाउँ घुमौं अनि अन्य ठाउँका साथीहरु पनि सँगै हाम्रो गाउँ घुम्न तयार हुनुस् ।
नेपाल अनि हाम्रै गाउँघर कस्तो लाग्छ तपाइँलाइ ? कृपया कमेन्टमा लेखिदिनुहोला । धन्यवाद ।

This slideshow requires JavaScript.

November 15, 2016

Previous page


Calendar

September 2017
M T W T F S S
« Jul    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  

Subscribe to Blog via Email

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Facebook